به گزارش کردپرس به نقل از نشنال کانتکست، همزمان با تلاشهای آمریکا، ترکیه و برخی کشورهای منطقه برای توسعه کریدورهای حملونقل و اتصال ریلی میان خاورمیانه، گزارشها حاکی از آن است که شهرهای کردنشین عفرین و قامشلو در سوریه ممکن است در آینده به دو گره مهم ترانزیتی در طرحهای اتصال منطقهای تبدیل شوند؛ تحولاتی که میتواند معادلات امنیتی و اقتصادی مناطق کردنشین سوریه را دگرگون کند.
عفرین در شمالغرب سوریه و قامشلو در شمالشرق این کشور طی یک دهه گذشته عمدتاً در چارچوب تنشهای امنیتی و منازعات مرزی میان کردها، ترکیه و بازیگران منطقهای تعریف میشدند.
عفرین در سال ۲۰۱۸ در جریان عملیات نظامی تحت حمایت ترکیه از کنترل نیروهای کرد خارج شد و بخش بزرگی از جمعیت کرد این منطقه آواره شدند. قامشلو نیز که بهعنوان مرکز اصلی اداره خودگردان شمالشرق سوریه شناخته میشود، سالها در برابر شهر نصیبین ترکیه و پشت گذرگاهی بسته قرار داشته است.
با این حال، اکنون نگاه جدیدی در حال شکلگیری است که به جای رویکرد صرفاً امنیتی، بر اتصال اقتصادی و ترانزیتی منطقه تمرکز دارد.
در همین چارچوب، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در ۳۱ مه 2026 ماموریت «تام باراک» فرستاده ویژه واشنگتن را از سوریه به عراق و ترکیه نیز گسترش داد؛ اقدامی که نشاندهنده نگاه آمریکا به پرونده سوریه، عراق و ترکیه بهعنوان یک بسته ژئوپلیتیکی واحد است.
بر اساس این رویکرد، توسعه شبکههای ریلی، جادهای و خطوط انرژی میان ترکیه، سوریه، عراق، اردن و کشورهای حاشیه خلیج فارس به یکی از محورهای اصلی تحرکات منطقهای تبدیل شده است.
در بخش غربی سوریه، احیای خط آهن ترکیه به حلب از مسیر «میدان اقبس-راجو» در منطقه عفرین میگذرد. ایستگاه میدان اکبس نخستین ایستگاه راهآهن سوریه پس از مرز ترکیه محسوب میشود و از ظرفیت تبدیل شدن به مرکز بازرسی، گمرک، تخلیه و بارگیری کالا برخوردار است.
در صورت بازگشایی این مسیر، عفرین میتواند بخشی از شبکه ریلی گستردهتری شود که ترکیه را به حلب، دمشق، اردن و حتی مسیر تاریخی حجاز به سمت عربستان سعودی متصل میکند.
در شرق سوریه نیز قامشلو که در مقابل شهر نصیبین ترکیه قرار دارد، از گذشته یکی از مراکز مهم ریلی سوریه بوده است. احیای خط آهن نصیبین-قامشلو و فعال شدن مجدد مسیر مرزی یعربیه-ربیعه به سمت موصل عراق، میتواند این شهر را به یکی از حلقههای کلیدی کریدور ترکیه-سوریه-عراق تبدیل کند.
این مسیر همچنین قابلیت اتصال به پروژه موسوم به «جاده توسعه» عراق را دارد؛ طرحی که با هدف پیوند ترکیه به بندر بصره، بندر بزرگ فاو و کشورهای خلیج فارس دنبال میشود.
تحلیلگران معتقدند مناطق کردنشین مرزی سوریه که در سالهای اخیر بیشتر بهعنوان مناطق بحرانزده و امنیتی شناخته میشدند، در صورت تحقق پروژههای اتصال منطقهای ممکن است به گذرگاههای اقتصادی و مراکز تجارت و ترانزیت تبدیل شوند.
در همین راستا، برخی ناظران به گزارش کمیسیون ویژه روند صلح پ.ک.ک در ترکیه اشاره میکنند که در آن، حضور جمعیت کرد در دو سوی مرز نه صرفاً یک تهدید امنیتی، بلکه ظرفیتی برای همگرایی منطقهای توصیف شده است.
به باور این تحلیلگران، آنکارا امیدوار است از طریق پیشبرد روند آشتی داخلی با کردها، موقعیت مناطق کردنشین در سوریه و عراق را از یک چالش امنیتی به یک مزیت راهبردی در پروژههای اقتصادی و ترانزیتی منطقه تبدیل کند.
نظر شما